fbpx

หลักการเลือกใช้กลอนงานศพ พร้อมมีตัวอย่างกลอนประกอบ

กลอนงานศพ

กลอนงานศพในพิธีงานฌาปนกิจ

พิธีฌาปนกิจ นั้นถือเป็นวันสุดท้ายของพิธีการงานศพทั้งหมดของผู้เสียชีวิต เป็นวันกล่าวอำลาครั้งสุดท้ายต่อผู้ที่จากไป โดยภายในงานนั้นจะมีการกล่าวถึงประวัติของผู้ที่เสียชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการทำงาน ชีวิตครอบครัว อาการเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นจนเสียชีวิต ในบางครั้งการเล่าเรื่องด้วยคำพูดนั้นอาจจะทำให้ไม่น่าติดตาม ทำให้มีการแต่ง กลอนงานศพ เกิดขึ้นเพื่อให้ฟังและเข้าใจง่ายขึ้น น่าสนใจ รวบรัด เพราะภายในกลอนนั้นมีสัมผัสอักษร สัมผัสวรรณยุกต์ต่าง ๆ ทำให้น่าฟัง

โดยกลอนที่นำมาแต่งนั้นมักจะใช้กลอนแปด เพราะมีความเรียบง่าย ฟังแล้วเข้าใจ สัมผัสต่าง ๆ ของโคลงกลอนไม่ซับซ้อน แต่งได้ไม่ยาก สื่อความหมายได้ง่ายและยังมีความไพเราะอีกด้วย

กลอนงานศพที่นำมาใช้มี 2 แบบหลัก คือ

  • การเล่าเรื่องของผู้ที่เสียชีวิต เป็นการเล่าประวัติความเป็นมาของผู้ที่เสียชีวิตด้วยบทกลอน นำประวัติเหล่านั้นมาร้อยเรียง เป็นทุก ๆ ช่วงของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นครอบครัว หน้าที่การงานหรือสังคม ความเสียสละ ความดีต่าง ๆ ที่เคยได้กระทำมา โดยการเล่าเรื่องของผู้ที่เสียชีวิตอาจจะใช้บทบาทของผู้ที่เสียชีวิตในครอบครัวอย่างเช่น การเป็นคุณพ่อ คุณแม่ แทนการเรียกชื่อก็ได้ ซึ่งการเล่าด้วยกลอนจะมีความแตกต่างจากการเล่าด้วยคำพูดธรรมดา เพราะมีสัมผัสของโคลงกลอน ทำให้น่าสนใจและมีความไพเราะ
  • การสอนด้วยกลอนธรรมะ ส่วนกลอนงานศพที่มาในรูปแบบของกลอนธรรมะนั้นมักจะเป็นการสอนให้รู้จักถึงการลาจากซึ่งถือเป็นเรื่องปกติของธรรมชาติ การปล่อยวาง ความไม่แน่นอนของชีวิต การละ ไม่ยึดติด ซึ่งกลอนธรรมะอาจจะถูกประพันธ์จากพระสงฆ์หรือบุคคลทั่วไปก็ได้ เป็นการนำหลักธรรม คำสอน ของศาสนาพุทธ มาย่อยให้เข้าใจได้ง่ายขึ้นจากบทกลอนและถูกนำมาใช้เป็นกลอนงานศพ

โดยในบทความนี้ได้ทำการคัดเลือกตัวอย่างบทกลอนงานศพที่นำไปใช้ได้ ทั้งตัวอย่างกลอนที่เล่าเรื่องของผู้ที่เสียชีวิต รวมไปถึงตัวอย่างกลอนธรรมะที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เป็นเครื่องเตือนใจให้กับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่อีกด้วย

ตัวอย่างกลอนธรรมะโดยท่านว.วชิรเมธี

ชื่อบทกลอน : เวลาเรามีจำกัด

เวลา ของเราไม่ยาวนัก
ควรรู้จักจัดวางอย่างเหมาะสม
อย่ามัวพร่าเวลาเพราะคารม
อย่าโง่งมแส่ทุกเรื่องชวนเปลืองใจ

เวลาสั้นดั่งน้ําค้างที่พร่างพรม
สั้นดั่งลมพัดพรูวาบวู่ไหว
สั้นดั่งสายฟ้าแลบแปลบปลาบไป
สั้นดั่งไฟวอมวับแล้วดับลง

ชีวิตกระจิริดเพียงนิดหน่อย
เฉกน้ําน้อยในหน้าแล้งต้องแห้งผง
ความยิ่งใหญ่มากมีที่ดํารง
ไม่นานคงร่วงรุ้งฟุ้งกระจาย

ทุกนาทีมีค่ากว่าเพชรพลอย
ไม่ควรปล่อยเปล่าเปลืองเรื่องหลากหลาย
สิ่งใดเป็นแก่นสารอันไม่ตาย
ควรท้าทายทําเรื่องนี้ให้ดีพอ

โมนาลิซ่าคือดวงตาดาวินชี่
มีเกลันเจโลดีเดวิดหนอ
สุนทรภู่ครูกวีแม้ชีกอ
ก็ยังต่อชีวิตใหม่อภัยมณี

ก่อนนาทีสุดท้ายจะวายวาง
สิ่งใดสร้างจําหลักเป็นศักดิ์ศรี
สมบัติทิพย์ประจํายุคทุกนาที
สิ่งใดที่ประดับไว้โลกไม่ลืม?

ตัวอย่างกลอนธรรมะอื่นๆ

ชื่อบทกลอน : สังขารนั้นไม่เที่ยง

อนิจจังสังขารนั้นไม่เที่ยง สุดจะเลี่ยงหลีกหลบไม่พบหา
เกิดมาแล้วก็ต้องตายวายชีวา ทิ้งกายาฝังไว้ในมูลดิน
ถึงรูปหล่อน่ารักสักเพียงไหน ที่สุดไซร้ก็เน่าเหม็นเป็นเหยื่อหนอน
ชีวิตนี้ไม่ดำรงคงถาวร ความม้วยมรณ์เท่านั้นเป็นความจริง
มัจจุราชนายใหญ่เอาไปแน่ เว้นแต่เร็วช้าอย่าสงสัย
วันและคืนพลันดับล่วงลับไป เราก็ใกล้ป่าช้ามาทุกที
ถึงคราวตายมิอาจขวางทางยมฑูต ใครจะพูดห้ามไว้มิได้ผล
ทั่วพื้นหล้าหญิงชายตายทุกคน อย่าอิงอลมากคำเร่งทำดี
วันเวลาคล้อยเคลื่อนเลื่อนลอยลับ ไม่เคยกลับมาอีกเหมือนหลีกหนี
มันกลืนกินสรรพสัตว์ทั่วปฐพี ทุกชีวีควรเตรียมพร้อมก่อนยอมตาย
โอ้สังขารไม่นานก็ราญแหลก สลายแตกตายไปเป็นผุยผง
มีเกิดแก่แน่นักจักตายลง เป็นมั่นคงอนิจจังไม่ยั่งยืน
แม้จะมีโภคะมหาศาล บริวารมากล้ำจำนวนหมื่น
อายุหดหมดสั้นทุกวันคืน มิยั่งยืนหญิงชายทุกรายไป
แม้จะเที่ยวท่องไปในโลกหล้า แอบเมฆฟ้าเขาเขินเนินไสล
มัจจุราชติดตามทุกยามไป อยู่ที่ใดไม่พ้นตายอย่าหมายปอง
เป็นเช่นนี้แต่ปฐมบรมกัปล์ เกิดแล้วดับถ้วนหน้าประชาผอง
อนิจจังสังขารวิญญาณครอง จงเพ่งมองสัจจธรรมสำนึกตน
ได้สติครองใจไว้ฉะนี้ จะไม่มีความประมาทอาจให้ผล
อำนวยสุขแก่ประชาในสากล ทุกทุกคนจำไว้ใส่ใจเอย.

ตัวอย่างกลอนงานศพสำหรับคนในครอบครัว

ชื่อบทกลอน : กลอนงานศพไว้อาลัยคุณพ่อ

ลูกแปดคนพ่อทนเลี้ยงเพียงเพราะรัก
อยู่เป็นหลักเป็นมิ่งขวัญไม่หวั่นไหว
เมื่อยามทุกข์โศกเศร้าพ่อเข้าใจ
ดุจร่มไทรให้วิหกนกพึ่งพา
คอยแนะนำพร่ำวอนคอยสอนสั่ง
จะนอนนั่งให้เฝ้าฝึกหมั่นศึกษา
คอยถามไถ่ให้ใฝ่ดีมีวิชา
เป็นเครื่องหาเลี้ยงชีพตนจนวันตาย
ชีวิตพ่อเป็นแบบอย่างให้แก่ลูก
เดินทางถูกถึงฝั่งฝันดั่งมั่นหมาย
ประสบโชคประสบสุขสนุกสบาย
เลี้ยงตัวได้มีหลักฐานมีบ้านเรือน
พระคุณพ่อยิ่งใหญ่ในใจลูก
รักพันผูกได้พึ่งพาหาใดเหมือน
จะจดจำคำพ่อไว้ไม่แชเชือน
ทำให้เหมือนพ่อสั่งไว้อยากให้เป็น
ต่อแต่นี้ไม่มีคุณพ่อแล้ว
ไร้วี่แววหาไหนก็ไม่เห็น
เคยปรึกษาคุยสนุกทุกเช้าเย็น
ต่อนี้เป็นสุดแต่กรรมจะนำไป
ลูกหลานญาติมาส่งพ่อในวันนี้
ต่างล้วนมีใจรักมั่นไม่หวั่นไหว
ถึงอยู่ห่างแห่งหนตำบลใด
ทั้งใกล้ไกลมาส่งให้พ่อไปดี
ขอกุศลผลบุญลูกหลานสร้าง
เป็นพลังส่งพ่อให้ไปสุขี
สู่สวรรค์ชั้นฟ้าสุขาวดี
อันเป็นที่สุขสันติ์นิรันดร์กาล
หากชาติหน้าเกิดใหม่ได้พานพบ
ขอประสบพันผูกเป็นลูกหลาน
เป็นพี่น้องญาติมิตรสนิทกัน
รักผูกพันทุกชาติไม่คลาดคลา
มีอายุยืนยาวจนเฒ่าแก่
ได้ดูแลกันและกันดังปรารถนา
ขอให้รักคงมั่นดั่งสัญญา
ไปจนกว่าจะเข้าถึงซึ่งนิพพาน

ด้วยความรักและอาลัยยิ่ง

จาก…ลูก หลาน และญาติพี่น้องทุกคน

กลอนงานศพไว้อาลัยคุณแม่

แม่ของฉัน ใจดี เป็นที่หนึ่ง
เป็นที่พึ่ง ยิ่งใหญ่ หาใดเหมือน
คอยชี้แนะ ชี้นำ คอยพร่ำเตือน
อยู่เป็นเพื่อน ให้อาศัย เมื่อภัยมา
คอยป้อนข้าว ป้อนน้ำ ยามเจ็บไข้
ยามมีภัย ช่วยดูแล แก้ปัญหา
ยามลำบาก ขัดสน จนเงินตรา
ได้พึ่งพา คุณแม่ช่วย ด้วยจริงใจ
แม่ของฉัน เกิดอยู่ หมู่บ้านนี้
หลายสิบปี ที่ไม่ ย้ายไปไหน
ลูกทุกคน เรียนจบ สมตั้งใจ
จากแม่ไป มุ่งหน้า หางานทำ
แต่แม่ยัง เป็นหลักชัย ให้แก่ลูก
ยังพันผูก ลูกให้ ไม่ถลำ
คอยถามไถ่ ลูกท้อถอย คอยแนะนำ
ทุกถ้อยคำ ยังก้องอยู่ มิรู้คลาย
มาบัดนี้ คุณแม่จาก ลูกไปแล้ว
ไร้วี่แวว ไม่อาจรู้ แม่อยู่ไหน
เห็นเพียงร่าง ที่กำลัง จะเผาไฟ
ส่วนตัวจริง แม่ไป อยู่ไหนกัน
ยิ่งคิดไป ใจหาย อาลัยรัก
สุดจะหัก ห้ามใจ ไม่โศกศัลย์
ไม่อาจช่วย ให้แม่ฟื้น คืนชีวัน
ปรับทุกข์กัน สุดจะฝืน กลืนน้ำตา
จึงกราบก้ม ประณมกร วิงวอนฟ้า
เทพเทวา บนสวรรค์ แดนหรรษา
โปรดมารับ คุณแม่กลับ ไปเทวา
เสวยสุข บนชั้นฟ้า ให้แสนนาน
ลูกหลานอยู่ ข้างหลัง ขอตั้งจิต
น้อมอุทิศ กุศลไป ให้ไพศาล
ส่งถึงแม่ ผู้จากไป เมื่อวันวาน
จงพบพาน แต่ความสุข ทุกคืนวัน
ถ้าตกทุกข์ ขอให้พ้น จากความทุกข์
ได้ถึงสุข ปรีดิ์เปรม เกษมสันต์
มีสุขแล้ว สุขยิ่งขึ้น ทุกคืนวัน
ตราบนิรันดร์ ในชาติใหม่ ภพใหม่เทอญ

ด้วยความรักและอาลัยยิ่ง

จากใจของลูก หลานและญาติพี่น้องทุกคน

จากตัวอย่างกลอนงานศพ ที่ได้นำมาให้ได้อ่านกันนั้นเป็นส่วนนึงของตัวอย่างที่นำมาเท่านั้นโดยสามารถหาเพิ่มเติม หรือถ้าใครสามารถแต่งกลอนเองได้ก็จะทำให้กลอนนั้นมีความเฉพาะตัวและสื่อสารออกไปได้ดีกว่านำกลอนมาดัดแปลงอย่างแน่นอน 

โดยหลักการเลือกใช้กลอนนั้นขึ้นอยู่กับว่าทางเจ้าภาพชอบที่จะเล่าเรื่องในรูปแบบไหน โดยเราสามารถผสมกับคำพูดในรูปแบบปกติและแทรกตัวกลอนลงไปในบทพูดก็ได้หรือถ้าไม่อย่างนั้นแล้วก็สามารถเล่าเรื่องทั้งหมดเป็นบทกลอนก็ได้ ขึ้นอยู่กับว่าต้องการเล่าเรื่องในแบบไหน หรือถ้าไม่ต้องการใช้กลอนในบทพูดเลยก็ย่อมได้ ไม่เป็นปัญหาแต่อย่างใด

ขอบคุณตัวอย่างกลอนจาก www.porkru.com

กดโหวตคะแนนถ้ามีบทความนี้ประโยชน์กับคุณ
[Total: 9 Average: 4.9]